De turbulente omgeving de baas met een Enterprise Architecture

Auteur: Edgar Johannsmann
Publicatiedatum: 13 maart 2008

cover wp enterprise architecture v0.6.jpgOrganisaties zijn vaak in de loop der tijd door verschillende oorzaken zeer complex geworden en de omgeving wordt steeds turbulenter. Daarnaast zijn klanten veeleisender en doemt er steeds frequenter nieuwe en striktere overheidsregulering op die betrouwbaarheid van bedrijfsprocessen eist.

De turbulente omgeving vraagt om synergie, flexibiliteit, complexiteitsbeheersing en een betrouwbare bedrijfsvoering. Hét middel hiervoor is een Enterprise Architecture.

Complexiteit leidt tot intransparantie en starheid, waardoor men niet snel genoeg op omgevingsveranderingen kan inspelen. Bovendien worden inefficiënties pijnlijk duidelijk door de onder druk staande marges. In figuur 1 worden enkele belangrijke omgevingsontwikkelingen weergegeven. 

architecture-turbulente-omg.gif

  Figuur 1: omgevingsontwikkelingen als business drivers voor architectuur

Om probleemloos met al deze ontwikkelingen te kunnen omgaan is het nodig om synergie tussen organisatieonderdelen te realiseren, een flexibele organisatie te hebben, de complexiteit van de bedrijfsvoering te beheersen en de betrouwbaarheid van bedrijfsprocessen en procedures te kunnen garanderen. Hét middel om dit alles te realiseren is een Enterprise Architecture.
 

Is een Enterprise Architecture iets technisch?

Vaak denkt men bij architectuur aan iets technisch. Dit is grotendeels onwaar; een architectuur is juist voornamelijk iets bedrijfskundigs. Slechts het onderdeel ‘Technische Architectuur’ bevat elementen die technisch van aard zijn. Alle andere architectuuronderdelen zijn niet technisch, maar bedrijfskundig en informatiekundig van aard.

Klaarblijkelijk is het menselijk gezien voor de hand liggend om bij architectuur aan techniek te denken. Men kan zich gewoonweg bij een netwerkarchitectuur meer voorstellen dan bij een productarchitectuur. Bij leken is deze primaire associatie zeker niet vreemd, maar dat deze ook bij ‘experts’  veel voorkomt mag weldegelijk vreemd worden genoemd.

Een Enterprise Architecture wordt gestart vanuit de strategie; deze stelt eisen aan de bedrijfsvoering (producten, bedrijfsprocessen, organisatie), die op haar beurt eisen stelt aan de informatievoorziening en technologie. Techniek komt in dit proces, in de tijd beschouwd, pas op de laatste plaats.

Wat is een Enterprise Architecture?

Een Enterprise Architecture vormt een gezamenlijk richtinggevend referentiekader en is daarmee een onmisbaar managementinstrument voor communicatie, besturing en verandering. Architectuur is geen doel op zich, maar slechts een middel om synergie, flexibiliteit, complexiteitsbeheersing en betrouwbaarheid te realiseren.

Een Enterprise Architecture bestaat uit regelgeving en een ontwerp op hoofdlijnen van de producten, bedrijfsprocessen, organisatie, informatie, applicatiefunctionaliteit (informatiesystemen) en technische infrastructuur (hardware, netwerken en technische protocollen).
 

Wat is de functie van een Enterprise Architecture?

Een Enterprise Architecture heeft dezelfde functie als een bestemmingsplan in de stedenbouw.
Een organisatie zonder Enterprise Architecture is als een stad zonder bestemmingsplan: iedereen kan alles zomaar overal bouwen met alle consequenties van dien!

Een architectuur kan in deze planologische metafoor dus worden vergeleken met een ‘bestemmingsplan’, waarin slechts de grove infrastructurele contouren van het te bebouwen gebied worden vastgelegd, met daarbij een aantal voorschriften voor de inrichting.

Waarom hebben we Enterprise Architecture nodig?

Een veelgehoorde vraag is: “Waarom zouden we Enterprise Architecture nodig hebben?” Een antwoord op deze vraag is overbodig, als je het begrip ‘Enterprise Architecture’ in voornoemde vraagstelling vervangt door het woord ‘personeelsbeleid’. Dit vindt iedereen ineens een onzinnige vraag, want iedereen begrijpt dat personeelsbeleid belangrijk is. Welnu, met Enterprise Architecture is het net zoals met personeelsbeleid: je hebt het gewoon nodig, wil je als organisatie optimaal presteren.

Een Enterprise Architecture is een zeer belangrijk managementinstrument bij communicatie en bij het besturen en veranderen van de organisatie en daarmee bij het in eigen voordeel beslechten van de concurrentiestrijd.

 

architecture-communicatiepr.gif

Figuur 2: communicatieprobleem door ontbreken gezamenlijk referentiekader

In concreto hebben we een Enterprise Architecture nodig:

…als communicatiemiddel: we begrijpen elkaar beter, want we spreken in dezelfde termen;
…als gezamenlijk beeld van waar we staan (ist-situatie) en waar we naartoe willen (soll-situatie);
…ter beheersing van complexiteit;
…om flexibel te kunnen inspelen op omgevingswijzigingen;
…ter realisatie van synergie binnen een concern (1+1=3);
…als richtinggevend kader bij organisatiebesturing en veranderingstrajecten;
…voor afbakening, sturing en betere prioritering van programma’s en projecten;
…voor hergebruik van componenten (producten, proces, organisatie, functies, data, techniek);
…ter verhoging van de betrouwbaarheid van de bedrijfsvoering
…om te voldoen aan overheidsregulering (compliance);

Een Enterprise Architecture is niet het ei van Columbus, maar vormt wel de olie in uw organisatie. Om in termen van Columbus te blijven: met een Enterprise Architecture waait u niet zomaar met alle winden mee, maar vaart u via een heldere koers naar een gezamenlijk einddoel.


Dit artikel vormt het inleidend gedeelte van een white paper die Atlanticman Management Consulting heeft geschreven. U kunt deze white paper hier downloaden.


Wat kan Atlanticman voor u betekenen?

Enterprise Architecture vormt een speerpunt binnen onze dienstverlening. Wij beschikken over jarenlange ervaring bij cliënten in verschillende sectoren. We hebben zowel diepgaande inhoudelijke kennis, als ervaring met het ontwerpen van architecturen en het implementeren van het ‘werken onder architectuur’. Zaken waarbij we u kunnen ondersteunen zijn onder andere:

  • Een gratis oriënterend gesprek om met u van gedachten te wisselen over architectuur in uw situatie
  • Architecture Assessment op basis van (AMM) 
  • Bepaling AMM-ambitieniveau en planning
  • Architectuur ‘verkopen’ aan uw (top)management
  • Ontwikkeling van uw Enterprise Architecture (expertmatig)
  • Faciliteren bij de ontwikkeling van uw Enterprise Architecture (procesbegeleiding)
  • Opleiding en workshops Enterprise Architecture verzorgen
  • Onderzoek en advisering inzake Enterprise Architecture in uw situatie
  • Begeleiding bij het daadwerkelijk ‘werken onder architectuur’
  • Opzetten architectuurprocessen
  • Inrichten architectuurorganisatie
  • Mensen in hun rol krijgen en houden