Ethisch reveil wordt niks met generatie X maar wel met generatie Z of Y

Auteur: Edgar Johannsmann Publicatiedatum: 15 januari 2010  Sinds de financiële crisis staat ethiek weer hoog op de verbale agenda. Ik zeg hier ‘verbaal’, omdat men ethiek graag met woorden belijdt, maar veel minder met daden ondersteunt. Jarenlang heeft het snelle geld verdienen bovenaan de agenda gestaan. Dit is dermate geïnternaliseerd in het menselijk gedrag, dat deze attitude maar zeer moeilijk los te weken is om plaats te maken voor een ethischer moraal. In mijn studententijd begin jaren 90 bestond er grote bewondering voor de snelle gesjeesde student die met marginale cijfers en veel studentenleven met de hakken over de sloot z’n bul haalt en uiteindelijk toch met een wat opgeleukt CV de begeerde baan bij een multinational binnensleept. Met zo weinig mogelijk moeite zo veel mogelijk geld binnen slepen, was het devies. Bij de studentenpopulatie van de jaren 90 die valt onder de Z.g. Generatie X stond deze handige student in hoog aanzien. Het is mijn eigen generatie en de mensen in mijn omgeving voldoen in meer of mindere mate bijna allen aan dit profiel. Ze zijn dikbetaalde tweeverdieners die binnen enkele jaren veel te dure huizen met inloopkasten, stortdouches, jacuzzi’s, RVS-kookeilanden met Coockers en 6-pits fornuizen hebben kunnen betrekken. Met in hun Japanse Feng Shui tuin een sauna en buitenkeuken en op de oprijlaan een SUV en een dikke BMW van de zaak, gaan ze vijf keer per jaar op vakantie: twee intercontinentale zomervakanties en drie keer wintersport, waarvan één keer helikopterskiën op de poedersneeuw in Colorado, want ‘dat skiet toch zoveel lekkerder’. Oostenrijk is voor paupers. In het weekend gaan ze golfen met een vrindje en soms doen ze met een clubje een kookworkshop. Maar dan niet zelf koken, want dan kunnen ze niet lekker bijpraten met de boys over leasebakken en businessdeals. Nee, ze huren gewoon een professionele keuken af met een kok erbij en terwijl deze witte brigadier zich in het zweet staat te koken, trekken zij z’n Petrusvoorraad vrolijk leeg. Hun hele bestaan hangt aan een zijden draadje op aan deze materiële vertoning. Zij worden door de buitenwereld beoordeeld op deze materiële uiterlijkheden en zelf beoordelen zij anderen daar ook op. Het opgeven hiervan staat gelijk aan het opgeven van hun eigen identiteit. Dit soort mensen, die nog steeds over dezelfde mentaliteit en handigheid beschikt, komt nu langzamerhand steeds hogerop in de organisaties waar zij werken. Zij worden de gezichtsbepalende generatie en van hen wordt nu net gevraagd het goede voorbeeld te geven in deze tijden waarin ethiek nieuw leven in moet worden geblazen. Als er één generatie is die hiertoe niet in staat is, dan is het deze generatie wel. Deze mensen hebben in relatief zeer korte tijd zoveel verworven rechten opgebouwd en zijn aan zoveel op de pof gekochte luxe en rijkdom gewend, dat ze daar vrijwillig onder geen beding afstand van zullen doen. En als zij dat zelf al niet willen, wie zijn zij dan om dat wel van anderen te vragen. Mijn conclusie is dan ook dat het ethisch reveil wordt bemoeilijk of nagenoeg onmogelijk wordt gemaakt door deze managers en professionals van de Generatie X. Ofwel deze generatie moet bij hun oren worden gevat en gedwongen hun mentaliteit en gedrag bij te stellen ofwel we moeten het ethisch reveil nog één of wellicht zelfs twee generaties uitstellen, want de erop volgende generaties Y (in mindere mate), maar zeker Z kunnen er wel toe in staat worden geacht.