Externe consultants bij overheid eruit of niet?
Publicatiedatum: 11 januari 2009
Bron: depers.nl (Mathijs Rotteveel)

Interview met Theo Camps van Berenschot: Politici schreeuwen om het hardst dat alle consultants eruit moeten. ‘Daar gaan we weer.’ Iedere keer als het economisch tegenzit, hoort Berenschot-voorzitter Theo Camps hetzelfde: er lopen te veel consultants rond bij het Rijk en ze moeten allemaal de deur uit.

Onlangs Mark Rutte nog, die in De Pers ‘de heilige oorlog’ verklaarde aan alle door de overheid ingehuurde consultants.  

Is uw bedrijf sterk afhankelijk van overheidsopdrachten?

‘Ongeveer de helft van onze opdrachten komt van de overheid, ja dus.’

En in slechte tijden meer dan de helft?

‘De opdrachten uit het bedrijfsleven schommelen sterker mee met de conjunctuur. Tijdens de economische hoogtijdagen eind jaren negentig, zijn veel consultants een bedrijfje begonnen. Die vertrokken bij hun werkgever, om via de draaideur als zelfstandige weer binnen te komen. Tegen een hoger tarief natuurlijk. Mensen die een zonnestudio runden, hingen een bord met consultant op de deur, omdat ze daarmee meer konden verdienen.’

Die mensen hebben het in de afgelopen goede jaren weer geprobeerd?

‘De laatste jaren is het aantal kleine bedrijfjes weer snel gegroeid. Die zullen het moeilijk krijgen. Toch vind ik het te makkelijk als de overheid nu zegt: “We moeten bezuinigen dus als eerste gaan alle consultants eruit.” Je moet kijken wie welke bijdrage levert en wat die kost. Je moet ook vaste werknemers durven ontslaan.’

Het is toch eenvoudiger om eerst alle consultants weg te sturen?

‘Ja. Je kunt er ook voor kiezen om ze nooit meer in te huren, maar dan schrap je juist de noodzakelijke specifieke kennis. En het is een gevoelig model als je alleen met vaste contracten werkt. Dan is de reactiesnelheid van je organisatie laag. Als de economie snel groeit, lukt het je niet om snel de juiste specialisten binnen te halen en als de economie krimpt, lukt het je niet ze er weer uit te krijgen. Je interne mensen beschermen, dat is de domste redenering. Politici moeten eerst nadenken, kennis van zaken vergaren en dan pas oordelen.’

Is er bij de overheid een gebrek aan kennis over consultancy?

‘Misschien wel bij de politici, maar niet bij de ambtenaren met wie wij werken. Dat zijn volwassen opdrachtgevers. Die weten heus wel waarom ze iemand inhuren en zijn zeer kritisch. Ze zijn daarin zelfs wat doorgeschoten.’

Waarmee?

‘Voor overheidsopdrachten doen wij mee aan zogenaamde ‘tenders’. Samen met heel wat concurrenten dienen wij een offerte in, waaruit de opdrachtgevers de beste kiezen. Hoe die offertes eruit moeten zien, is tot in de kleinste puntjes vastgelegd. Tot en met de regelafstand en het aantal pagina’s. De overheid is hierin extreem. Vorig jaar vroeg een instantie om een essay van vijf pagina’s met onze visie op de toekomst van de rijksoverheid. Een aantal van onze mensen heeft hierover een tiptop verhaal geschreven. De ambtenaren die dat ontvingen, vinkten het af. We hebben niet kunnen constateren dat ook maar iemand het gelezen heeft.’

Ook dat ergert u?

‘Nou het is vooral erg duur. Ook voor kleine projecten zijn er zeer zware selectieprocedures. Onze verwervingskosten zijn meer dan verdubbeld. Als je uitgaat van een grote tender van enkele tonnen, zitten we al snel op 10 procent verwervingskosten. Tegelijkertijd staan de tarieven onder druk.’

Geen goede vooruitzichten voor 2009 dus?

‘Nou, het wordt inderdaad geen makkelijk jaar voor onze sector. Maar dat geldt voor de hele economie.’ ‘Al die externen eruitgooien is lekker makkelijk, maar of het helpt?’ 

[Dit artikel is overgenomen uit De Pers van 11 februari 2009, waarin het werd gepubliceerd onder de titel 'Daar gaan we weer'.]