Tot ziens consultants, zoek maar een andere baan

Bron: depers.nl  Publicatiedatum: 24 mei 2009 Auteur: Eveline Domevscek Als het aan Cees Min ligt moeten die hordes consultants die Nederland rijk is snel wat anders gaan doen. Een pagina uit het boek Bye bye consultant.  Cees Min heeft het druk. Sinds hij vorige maand met het boek Bye Bye Consultant kwam, stroomt zijn mailbox dagelijks vol met ‘heel nare mailtjes’. Die zijn volgens Min afkomstig van consultants die behalve de titel niets van zijn boek hebben gezien. Min, die onder meer gastdocent is op Nyenrode en partner bij ResetManagement : ‘Dan schrijven ze: ben je helemaal gek geworden? Je vervuilt ons nest. En dan mail ik terug: dat werd tijd ook.’ U bent boos. ‘Ja. 80 procent van de veranderingstrajecten mislukt. Alhoewel boos, misschien eerder gefrustreerd en verwonderd. Gefrustreerd omdat je weet dat er in Nederland zo’n 15 miljard wordt uitgegeven aan externe ondersteuning en 80 procent slaagt niet, dat is dus 12 miljard die zo wordt weggegooid. En ik verwonder me er over dat we steeds maar blijven vasthouden aan methodes waarvan we weten dat ze niet werken. Aan modellen die stammen uit het Fred Flintstone-tijdperk. McKinsey heeft bijvoorbeeld het 7-S model. Geen bedrijf heeft het 7-S model daadwerkelijk geïmplementeerd, maar het wordt heel veel verkocht. Vergeet niet, consultants zijn zakenmensen. Ze willen hun product verkopen. Daar gaat het ze om.’  Dus: dag dag consultants. Ga maar lekker op zoek naar een andere baan. ‘Precies. Ze moeten gaan doen waarvoor ze zijn opgeleid. Je hebt toch verstand van managen, daar heb je toch voor geleerd? Ga andere bedrijven dan niet vertellen wat jijzelf nog nooit hebt gedaan, maar ga in een bedrijf leiding geven. Haha, misschien vinden consultancybedrijven dát nog leuk aan mijn pleidooi. Aangezien zij nu vaak met te veel mensen zitten.’ Bedrijven geven toch niet zomaar bakken met geld uit aan een consultant. Dan is er toch iets mis? ‘Zoals ik in mijn boek schrijf: externe adviseurs zijn als verzekeringsadviseurs. Ze scoren door je bang te maken. Veel consultants doen alsof je ze nodig hebt, alsof managers niet zelf voor verandering kunnen zorgen. Dat getuigt van zo’n ongekende arrogantie. Bovendien klinken de oplossingen van consultants allemaal heel logisch. Rationeel klopt het, er is geen speld tussen te krijgen. Alleen zodra er mensen bij betrokken zijn, dan werken die rationele modellen niet meer. Mensen handelen emotioneel. Ze zijn heel erg uit op het veilig stellen van hun belangetjes. De aanpak zou moeten zijn dat je niet alleen het doel van de organisatie realiseert, maar ook rekening houdt met de belangen van je medewerkers.’ En dat kan een manager zelf ook? ‘Ja, maar maak daarbij wel gebruik van je gezonde verstand en de kennis en de ervaring van je medewerkers. Zij weten dondersgoed waar op kan worden bezuinigd. Een consultant zou hierop zeggen: je vraagt een kalkoen ook niet wat je eet met Kerstmis? Maar dat moet je juist wél doen. Medewerkers zijn niet gek. Zij weten veel. Ze zien bijvoorbeeld welke collega’s niets doen. Alle bedrijven die een succesvolle reorganisatie achter de rug hebben – denk aan General Electric, Sara Lee, TNT – hebben het zo gedaan. Je moet alleen even weten hoe je die kennis uit het hoofd van je medewerkers krijgt en deze omzet in concrete verbeteringen. Nou, daar heb je een heel handig trucje voor. Een set gerichte vragen die een klein aantal mensen in de organisatie kan voorleggen aan het personeel. Dat trucje verkoop ik aan bedrijven. En die gaan er vervolgens zelfstandig mee aan de slag.’ Aha! Vandaar dat u reacties krijgt als ‘hij kraakt het werk van consultants af om vervolgens zijn eigen idee aan de man te brengen.’ ‘Nou word ik weer boos. Ik heb een missie en verkoop een ambitie. Ik kom uit de fabriek. Ik ben begonnen als teamleider in de Hoogovens-fabrieken. Daar heb ik ervaren en gezien dat wanneer je het vertrouwen bij de werknemers legt, hoe enthousiaster ze worden en hoe briljanter de oplossingen. Nu wordt er vaak een batterij aan experts gevraagd die met oplossingen komen waarvan de medewerkers zeggen: dat wisten wij allang. Zo ontstaat scepsis. Dan zeggen de experts: jij hebt weerstand, jij moet maar eens naar een training. Zo houdt het elkaar als een soort maffia in leven. Wil je een duurzame verandering in je organisatie, dan heb je een instrument nodig dat de organisatie snapt en door hen altijd kan worden uitgevoerd. Wat ik nou zeg, is dat zo gek?’